MOGILNO - U BENEDYKTYNÓW

Powiększ Przez niemal 800 lat losy Mogilna związane były z klasztorem benedyktynów, których w roku 1065 sprowadził z Tyńca Bolesław Śmiały. Z czasem opactwo rozrosło się, a przez liczne nadania jego dobra objęły aż 23 wsie w Wielkopolsce i na Kujawach. Benedyktyni przybyli do osady, która istniała tu już od VIII wieku. Na wzgórzu, nazwanym później klasztornym, wznieśli w XI wieku dużą, trójnawową bazylikę pod wezwaniem św. Jana Ewangelisty. Świątynia z prezbiterium zamkniętym apsydą, transeptem i wieżą od strony zachodniej, stała się jednym z najbardziej monumentalnych romańskich założeń architektonicznych w Polsce. Kolejne przebudowy zmieniały jednak jej charakter - w II połowie XIII wieku nabrała cech późnoromańskich, w XVI wieku otrzymała gotyckie sklepienia, w XVIII stuleciu wprowadzono do niej formy barokowe. Ołtarz główny jest rokokowy, a łuk tęczowy pokrywa młodopolska polichromia.

Jednak w świątyni można też oglądać odsłonięte w ostatnich latach fragmenty polichromii z XVI wieku oraz odkryte w latach 70. XX wieku, w czasie prac wykopaliskowych, unikalne dwupoziomowe prezbiterium (obecnie krypta wschodnia). Archeolodzy, pośrodku wirydarza dawnych zabudowań klasztornych, odnaleźli też XI-wieczna studnię zasypaną w XV wieku.

Z okresem piastowskim związana jest również inna świątynia Mogilna, kościół ś. Jakuba. I choć wzniósł ją w połowie XII wieku rycerz Zbylut, do naszych czasów przetrwała jej późnogotycka postać, jaka otrzymała w XVI wieku