LUTYNIA

Wieś w gminie Dobrzyca, położona nad rzeka o tej samej nazwie, o której pierwsza wzmianka pochodzi z 1398 r.

Znajduje się tu bezstylowy kościół Wniebowzięcia NMP z lat 1801-02. Od zachodu ma kwadratową wieżę z baniastym hełmem, a od wschodu półkolistą zakrystię. Wnętrze kryte jest sklepieniem kolebkowym. Klasycystyczne wyposażenie pochodzi z pocz. XIX w. W ołtarzu głównym, umieszczono obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVII w. ( w sukience drewnianej z 1 poł. XVIII w.), zasłaniany obrazem Wniebowzięcia NMP z XIX w. jest on od dawna celem pielgrzymek ( 15 sierpnia) i jako uznany za cudowny został koronowany 13 VIII 1972 r. przez prymasa Stefana Wyszyńskiego. W ołtarzach bocznych dekorowanych rokokowymi zwieńczeniami, znajdują się obrazy z końca XVIII w. Na chórze, wspartym na 2 kolumnach, stoją małe organy z końca XVIII w.

Ruda Ruda

W odległości 2 km na północny zachód od Lutyni położona jest osada Ruda, założona przed 1762 r., gdzie po północnej stronie zabudowań leży na polu głaz narzutowy trójkątnego kształtu o wysokości 215 cm i obwodzie 1570 cm, częściowo zagrzebany w ziemi.

Historia kościoła i parafii

Lutynia nazwę swoją bierze bądź od luty, tzn. sroga, bądź od rzeki tu przepływającej, noszącej nazwę Lutyni.

W roku 1458 Lutynia jest wspominana jako miasteczko. Najdawniejsi znani właściciele to Korabici z Kwiatkowa. Kościół powstał w bardzo dawnych czasach. Ponieważ w roku 1456 wspomniany jest tutaj Wójt – być może Dom Boży powstał tu przy lokacji na prawie średzkim. Ks. Wacław z Sulgostwa wspomina, iż w roku 1260 został tu wybudowany kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Na przełomie XIV i XV wieku Lutynia miała swój kościół i duszpasterzy. W roku 1801 ówczesny dziedzic J. Otulski wybudował nowy, murowany kościół z wieżą, który do dnia dzisiejszego stoi.

Lutynia Lutynia Lutynia Lutynia Lutynia

Kult Matki Bożej Lutyńskiej znany był od dawna. W tomie XVII Akt Wizytacyjnych Archidiecezji Poznańskiej na stronie 306 zapisano, iż w kościele w Lutyni znajduje się Cudowny Obraz matki Bożej, powszechnie znany w całej okolicy i czczony jest z racji cudów, jakie się tam dokonywały. Księga cudów parafii lutyńskiej była prowadzona sporadycznie już od roku 1671. Około roku 1672 opinia cudowności obrazu Lutyńskiego jest w okolicy powszechna. Na odpusty indywidualne ściągają do Matki Bożej Lutyńskiej chorzy, kalecy, przygnębieni w smutku i cierpieniu.

Lutynia Lutynia

Lutynia Lutynia Lutynia

Cała historia kultu w Sanktuarium Lutyńskim i utrzymujący się żywy ruch pielgrzymkowy (m.in. z Rozdrażewa, Wałkowa, Cegielni, Dobrzycy, Koryt, Kowalewa) oraz liczne uczestnictwa wiernych w czasie odpustu Matki Bożej Wniebowziętej – spowodowały proces założenia papieskich koron na ten Wizerunek. Dzięki zapobiegliwości ks. proboszcza H. Bamra stało się to w roku 1972. Z nadania papieża Pawła VI, 13 sierpnia 1972 roku uroczystej koronacji Matki Bożej Lutyńskiej dokonał ówczesny Prymas Polski Stefan Kardynał Wyszyński. W uroczystości wzięło udział ok. 30 tys. wiernych.

Obraz Matki Bożej Lutyńskiej znalazł się w szeregu innych koronowanych, a przez to zaczął przyciągać pielgrzymów z całej Polski.

Foto: Stanisław Kałka i Paweł Kostuj
na podstawie:
P. Anders, A. Gulczyński, J. Jackowski - Powiat Pleszewski, WBP Poznań 1999 i (z tablicy przy murze kościelnym spisał Stanisław Kałka)